Angst voor de bevalling? 
Doe een zwangerschapscursus!  

10.11.2021 - Joska Franssen

Zwanger worden is al spannend zat, maar hoe bereid je je voor het moment suprême, de bevalling? Beter nog: op een fijne bevalling, waar je met een positief gevoel op terugkijkt? Goede voorbereiding kan je angst om te bevallen verminderen. 

Je ziet en hoort soms vreselijke beelden en verhalen over bevallen. Traumatische bevallingen van barende vrouwen die veel pijn hebben. Die afschuwelijke bevallingsverhalen hoor en zie jij als zwangere en kunnen makkelijk leiden tot angst voor de bevalling. De ruggenprik wordt dan gezien als de oplossing. Veel vrouwen kiezen – uit angst – al bij voorbaat voor een ziekenhuisbevalling of een ruggenprik. Het kan echter ook anders. 

De Nederlandse bevalcultuur

Ons land heeft een unieke bevalcultuur waar we trots op zijn. Maar de cultuur van het thuis bevallen, onderdeel van ons immateriële erfgoed, neemt af. Het lijkt alsof we er genoegen mee nemen dat de natuurlijke thuisbevalling plaatsmaakt voor de klinische bevalling, die zich kenmerkt door interventie op interventie om een baby op de wereld te zetten. Terwijl de vrouw al eeuwen bevalt en het vrouwelijk lichaam precies weet wat het moet doen tijdens een bevalling. 

Cijfers over bevallen 

Laten we eens naar cijfers kijken. In 2019 zijn in Nederland 161.720 kinderen geboren, waarvan 12,7% thuisbevallingen, 14,6% poliklinische bevallingen en dus in de 1 lijn totaal 27,3 %. In de 2e lijn zijn er 72,7% ziekenhuisbevallingen. 

  • De percentages tellen niet op tot 100% omdat gegevens over lijn en plaats van bevallen soms ontbreken. Zie website//www.staatvenz.nl/kerncijfers/bevallingen

En laten we nu eens kijken naar de wijze van bevallen in 2018.Het grootste deel van de bevallingen (73,7%) verliep spontaan. Met spontaan bedoelen we: zonder vacuümpomp/verlostang of keizersnede. Bij 6,9% van alle bevallingen was sprake van een kunstverlossing (met bijvoorbeeld een vacuümpomp of verlostang) en bij 14,9% van een keizersnede. 

Elk jaar minder thuisbevallingen

Het percentage keizersneden is de laatste jaren redelijk constant. In veel Europese landen bevalt 25% van de vrouwen met een keizersnede, in Nederland is dat percentage maar 16%. Toch bevallen ook in ons land steeds minder vrouwen op natuurlijke wijze. Er zijn elk jaar minder thuisbevallingen. Het jaar 2020 was een trendbreuk: door de coronamaatregelen en -gevaren bevielen vrouwen liever in de eigen omgeving. Of deze trend gaat doorzetten, weten we nog niet. 

  • Bekijk meer cijfers over bevallen in Nederland www.staatvenz.nl/kerncijfers/bevallingen


Bang om te bevallen

Deels is angst voor de bevalling een stuk conditionering: onze gedachten worden gevormd door verhalen uit onze omgeving die we als klein meisje te horen kregen. Vanaf jonge leeftijd horen we dat bevallen pijn doet, dat het een van de ergste pijnen is die je ooit zult ervaren. Deels klopt dit: een kind baren is zwaar en onvoorspelbaar. Maar zoals bij veel spannende dingen: het scheelt enorm als je er goed voorbereid aan begint.

Extreme angst om te bevallen

Als je bang voor iets bent, dan kan het helpen om te onderzoeken waar die angst vandaan komt. Vaak hebben vrouwen die bang zijn om te bevallen de neiging hun kop in het zand te steken. Om te denken ´ik zie het wel´. Inderdaad weet je niet wat je wachten staat en heb je geen volledige controle bij een bevalling. Soms zijn er onvoorziene omstandigheden zijn die je niet in de hand hebt. Een geplande thuisbevalling kan toch in het ziekenhuis eindigen als er complicaties optreden.

Hoe wil jij bevallen?

Stel, jij bent enorm bang om te bevallen. Dan helpt het om met jouw angst aan de slag te gaan. Je leest zwangerschapsboeken en praat met vrouwen die recent zijn bevallen. Maar als je nu eens heel gericht gaat lezen en kennis opdoet over geboortezorg? Dat zou jouw kansen op een goede bevalling flink kunnen vergroten. Een eerste vraag is dan: hoe zou je willen bevallen? Wat zijn jouw ideale bevalomstandigheden en -houdingen? Wil je in bad bevallen met vertrouwde mensen om je heen?  Wat zijn eigenlijk de mogelijkheden als je bevalt? 


Reëel over bevallen

Door ons op verschillende scenario´s voor te bereiden is de kans dat we de bevalling krijgen die we willen veel groter. Belangrijk is om een realistisch beeld van de bevalling te schetsen. Het beeld dat veel mensen hebben over een bevalling is gevormd door hun omgeving, de media, vrienden, scènes uit films. Is dit een realistisch beeld? En is dit wat jij verwacht? Ken je ook mooie, realistische bevallingsverhalen? 

Feit is dat de gemiddelde bevalling, met een vrouw die in haar kracht staat en zich gesteund voelt door een fijn team, doorgaans een mooie ervaring is. De kracht van body en mind die samenwerken. De sublieme werking van het vrouwenlichaam. De prachtige transformatie naar het moederschap die je als vrouw meemaakt. Op een ´gewone bevalling´ kijk je terug met een goed gevoel. Een nare geboorte-ervaring is niet de norm.

Eigen wereld

Zoogdieren zoals katten of honden (mensen vallen hier ook onder) brengen hun jonkies ter wereld in een afgezonderde donkere en rustige ruimte. Geluidloos komen ze een voor een ter wereld. Eigenlijk willen wij mensen onze bevallingen ook zo ervaren: in een eigen wereld, een rustige, halfdonkere omgeving met weinig pottenkijkers. 

Als je deze natuurlijke bevalwijze volgt, dan snappen jullie waarom ik een enorm fan ben van ontspannen thuis bevallen. In de eigen vertrouwde omgeving waar je je helemaal kunt terugtrekken. Je hoofd wordt overgenomen door je lijf dat een baby op de wereld zet. Al eeuwen gingen vrouwen je hierin voor. Bevallen is een levensveranderende gebeurtenis, een ervaring die invloed heeft op de rest van je leven. Elke vrouw verdient zo´n positieve ervaring. En daarmee bedoel ik niet een romantische thuisbevalling met kaarslicht. In mijn ogen is élke bevalling die geen nare gevoelens oplevert een positieve ervaring. 

Geïnformeerd kiezen

Daarom is het zo belangrijk om jouw bevallingswensen te baseren op de juiste informatie en een compleet beeld van de mogelijkheden die er zijn. Oftewel: dat je volledig geïnformeerd aan je bevalling begint, dat jouw geboorteplan wordt nageleefd en dat jouw partner ook weet wat jullie samen willen en waarom. Zodat, als het anders loopt, je partner beslissingen kan nemen waardoor jij in vertrouwen kunt bevallen.

Tijdens je bevalling is het belangrijk dat jij in jouw wereld zit. Het kan natuurlijk gebeuren dat zaken anders lopen dan gepland. Dat hoeft geen ramp te zijn als jij en jouw partner weten wat de opties zijn. Zodat keuzes met een goed gevoel gemaakt kunnen worden. Ook bevallen met een ruggenprik of keizersnede kan dan wel degelijk een positieve ervaring zijn.

Het belang van een goede start

De zorg die je als vrouw tijdens de bevalling krijgt is van invloed op je geestelijke en lichamelijke welzijn én op dat van je baby. De eerste duizend dagen van een kind – dus van conceptie tot tweejarige peuter – zijn fundamenteel voor het latere lichamelijke, emotionele en psychologische welzijn. Des te meer een reden om een goede start te realiseren voor moeder en kind. Goede bevallingen zorgen voor gezonde volgende generaties.

Kennis is macht 

De huidige neurowetenschap leert ons hoeveel een ongeboren kind in de baarmoeder al meekrijgt. De nieuwste wetenschappelijke inzichten benadrukken de kracht van het brein, het belang van hechting, de functie van de hormonen tijdens het bevalproces, de relatie van lichaam en geest en de nadelige impact van stress die al kan ontstaan tijdens de conceptie. Al die kennis is essentieel voor een vrouw die zwanger wil worden. Een baby wordt immers gebouwd door een vrouwenlichaam. 

Een zwangerschapscursus geeft je kennis en inzichten die je helpen om betere keuzes te maken met betrekking tot jouw bevalling. De cursus leert je over de invloed die je kunt hebben op je bevalervaring, maar ook over de aspecten waarop je geen invloed hebt (en die je dus zult moeten accepteren). 

Positieve mindset

De kracht van een positieve mindset en geen angst hebben, is van grote invloed op de beleving van de geboorte. Die beleving wordt niet alleen bepaald door het verloop van de feitelijke bevalling, maar vooral ook door de onderdelen eromheen, zo blijkt uit onderzoek naar geboorte-ervaringen. Denk bijvoorbeeld aan: je gesteund en gehoord voelen, communicatie, omgeving, vertrouwen in jezelf en het proces hebben. Hoe je terugkijkt op de geboorte wordt vooral bepaald door je mindset. 

Angstgevoelens hebben een directe negatieve invloed op je bevalling. Wanneer je bang bent, verkrampt je lichaam. Hierdoor blokkeert de werking van oxytocine, het hormoon dat je bevalling opwekt. (oxytocine komt van het Griekse woord okytokos, wat ‘snelle geboorte’ betekent.) De kans op een positieve geboorte-ervaring wordt verkleind. 

Als jij je mindset, die voor een belangrijk deel je bevalproces bepaalt, herkent en weet hoe je deze kunt sturen, dan beïnvloed je zelf je bevallingservaring. Dat is niet alleen fijn voor jezelf, onderzoek heeft uitgewezen hoe bepalend een goede start is voor moeder en kind. 

Krachtig je bevalling tegemoet 

Dat is de waarde van een zwangerschapscursus: je krijgt kennis en tools die jou versterken tijdens je bevalling. Kennis is macht. Dus als jij tijdens je negen maanden zwangerschap aan de slag gaat met voorbereiden, dan verhoog je je kans op een positieve bevallingservaring. Met als extra bonus de voordelen van een goede start voor je baby. Preventie is ook hier weer de sleutel naar een gezonde toekomst.

Meer weten? Bekijk meer informatie via het menu van deze website of neem contact met me op via joska@moederkracht.com. Elke donderdag is er van 10:00 tot 11:00 gratis telefonisch spreekuur.